Co roku powtarza się ten sam scenariusz: pierwszy śnieg pada w nocy, rano wszyscy jadą do wulkanizacji, terminy rozchodzą się na tydzień naprzód, a kolejka ustawia się od świtu. Tymczasem moment na zmianę opon wyznacza nie śnieg, lecz temperatura - i to zwykle dużo wcześniej, niż zakłada większość kierowców.
Kiedy zmienić opony - reguła 7 stopni
Przyjmuje się, że graniczną wartością jest około 7°C średniej dobowej temperatury. Poniżej niej mieszanka gumowa opon letnich zaczyna twardnieć i traci przyczepność - także na suchej nawierzchni. To dlatego zmiana opon ma sens jeszcze przed pierwszym śniegiem: chodzi o właściwości materiału, a nie o bieżnik przystosowany do śniegu.
W praktyce oznacza to zwykle drugą połowę października lub przełom października i listopada, zależnie od regionu i konkretnego roku. Opony letnie w chłodne, deszczowe dni jesienne wydłużają drogę hamowania nawet wtedy, gdy nawierzchnia jest czysta.
Czy w Polsce trzeba mieć opony zimowe
Warto rozwiać częste nieporozumienie: polskie przepisy nie nakładają obowiązku stosowania opon zimowych. Decyzja należy do kierowcy, a kontrolowana jest wyłącznie minimalna głębokość bieżnika, czyli 1,6 mm - niezależnie od rodzaju opony.
To jednak nie znaczy, że kwestia jest bez konsekwencji. Po pierwsze, wiele krajów europejskich taki obowiązek ma - jeśli planujesz zimowy wyjazd za granicę, sprawdź wymogi kraju docelowego i tranzytowego. Po drugie, w razie kolizji przy zimowych warunkach na oponach letnich ubezpieczyciel może podnieść kwestię przyczynienia się do szkody. Po trzecie i najważniejsze - dłuższa droga hamowania jest faktem fizycznym niezależnie od tego, co mówią przepisy.
Ile bieżnika musi mieć opona zimowa
Formalne minimum to 1,6 mm, ale przy oponach zimowych jest to wartość wyłącznie teoretyczna. Głębokie rowki odpowiadają za odprowadzanie wody i błota pośniegowego, a lamele - za przyczepność na śniegu. Przy mocno zużytym bieżniku opona zimowa przestaje działać jak zimowa, mimo że formalnie spełnia wymóg.
Przy zakupie zwróć uwagę na oznaczenia: symbol 3PMSF (płatek śniegu na tle góry) oznacza oponę przebadaną pod kątem właściwości zimowych, samo M+S jest deklaracją producenta o znacznie słabszym znaczeniu.
Cztery koła czy dwa
Odpowiedź jest jednoznaczna: komplet czterech. Zamontowanie opon zimowych tylko na oś napędową jest pozorną oszczędnością, która zmienia charakterystykę auta w sposób trudny do opanowania - różnica przyczepności między osiami prowadzi do nagłej utraty stabilności w zakręcie, zwłaszcza przy hamowaniu. Auto zachowuje się wtedy inaczej, niż kierowca się spodziewa, a to najgorszy możliwy scenariusz na śliskiej drodze.
Opony całoroczne - dla kogo
To rozwiązanie kompromisowe i warto je tak traktować: całoroczne wypadają gorzej od dedykowanych opon w skrajnych warunkach - słabiej niż letnie w upale i słabiej niż zimowe na śniegu. Sprawdzają się przy niewielkich rocznych przebiegach, jeździe głównie miejskiej i w regionach o łagodnych zimach.
Jeśli jeździsz dużo, pokonujesz trasy pozamiejskie albo mieszkasz w rejonie górskim, dwa komplety pozostają rozwiązaniem lepszym - również dlatego, że każdy z nich zużywa się wolniej.
Przy okazji zmiany warto sprawdzić
- Ciśnienie - zimą spada wraz z temperaturą, więc kontroluj je częściej niż latem
- Wiek opon - data produkcji na boku (cztery cyfry: tydzień i rok); guma twardnieje z upływem lat niezależnie od bieżnika
- Stan felg - korozja na obrzeżu bywa przyczyną powolnego ubytku powietrza
- Zawory - tanie, a wymieniane najwygodniej właśnie przy zmianie opon
- Akumulator - to ostatni moment przed sezonem, w którym jego stan zostanie brutalnie zweryfikowany
Jak przechowywać zdjęty komplet
W chłodnym, suchym i zaciemnionym miejscu, z dala od źródeł ciepła i substancji chemicznych. Opony na felgach przechowuje się ułożone poziomo jeden na drugim lub zawieszone; opony bez felg - ustawione pionowo, obracając je co jakiś czas, żeby nie odkształciły się w jednym miejscu. Przed odłożeniem warto je umyć i oznaczyć pozycję, z której zostały zdjęte.
Wymiana koła i pomoc w terenie
Sezonową zmianę opon wykonuje się w wulkanizacji - wymaga maszyny montażowej i wyważarki. Natomiast wymiana koła z dojazdem na gotowy komplet lub koło zapasowe to typowa usługa mobilna, szczególnie przydatna po przebiciu opony w drodze (dojazd od 80 zł).
Zimowe przygotowanie auta to jednak nie tylko opony - zobacz też, jak wybrać akumulator i kiedy go wymienić oraz co robić, gdy auto nie odpala zimą. Dostępność mechanika w okolicy sprawdzisz na liście miast.
Najczęstsze pytania
Czy można jeździć na oponach zimowych latem?
Można, ale to kosztowne i mniej bezpieczne. Miękka mieszanka zimowa w wysokiej temperaturze zużywa się znacznie szybciej, wydłuża drogę hamowania na suchej nawierzchni i zwiększa zużycie paliwa.
Ile lat wytrzymuje opona?
Guma starzeje się niezależnie od przebiegu, więc opona z głębokim bieżnikiem, ale kilkuletnia, może mieć wyraźnie gorsze właściwości. Sprawdź datę produkcji na boku opony i oceniaj stan także pod kątem pęknięć i twardości.
Czy po zmianie opon trzeba wyważać koła?
Tak, przy każdej zmianie z demontażem opony z felgi. Niewyważone koła powodują wibracje kierownicy przy wyższych prędkościach i przyspieszają zużycie zawieszenia oraz łożysk.
